Coinone мен Kakao Bank арасындағы келісім тамыз ортасында, Bithumb пен KB Kookmin арасындағы шарт 24 қыркүйекте, Upbit пен K Bank келісімі қазанда аяқталады. Бұл — Кореядағы қаржы жаңалығы емес, нарық құрылымының өзі. Елдегі бүкіл вона өтімділігі бес екіжақты шартқа тәуелді, ал солардың біреуі жаңартылмаса, тиісті биржаның ұлттық валютадағы нарығы тоқтайды. Биткоиннің Сеулде Binance пен Bybit-тегіден қымбат болуының нақты себебі — реттеуші емес, дәл осы келісімшарттар.
Бір биржа — бір банк
Вона нарығын жүргізу үшін алаң FIU-де VASP ретінде тіркеліп, отандық банкпен нақты аты-жөн бойынша есепшот келісімін жасауға міндетті. 2026 жылдың басында мұндай серіктестігі расталған бес алаң ғана бар: Upbit — K Bank, Bithumb — KB Kookmin, Coinone — Kakao Bank, Korbit — Shinhan, Gopax — Jeonbuk Bank. Бір биржаға бір ғана банк — ережеде дәл солай.
Мұның салдары айқын. Клиенттің биржадағы есепшоты серіктес банктегі шотпен байланысты болуға тиіс, ал толыққанды шотты тек резиденттер аша алады. Сыртқы капитал бұл контурға кіре алмайды, сондықтан бағаны әлемдік орташа деңгейге қарай тартатын күш жоқ.
Аудит, алты ай және тәуекел бағасы
Бұл шарттар формальділік емес. Bithumb 2025 жылдың наурызында NH NongHyup-тен KB Kookmin-ге ауысты, ал ірі көлемдегі биткоинді қате есептеу оқиғасынан кейін ақпанда банк келісімді бір жылға емес, тек алты айға ұзартты. Мерзім аяқталар алдында KB алаңның ақшаны жылыстатуға қарсы жүйесіне жергілікті аудит жүргізді. Қазір тараптар қайтадан бір жылдық мерзімге көшу туралы келіссөз жүргізуде — бұл тәуекел бағасының төмендегенін білдіреді.
Kakao Bank та Coinone-ға мамырда осындай тексеру жасады. Яғни банк бұл жерде жай серіктес емес, іс жүзінде екінші деңгейдегі реттеуші рөлін атқарады. Ал банк қатаңдаған сайын ішкі нарық сыртқы әлемнен алшақтай түседі.
Неге бұл үстемені ұстап тұр
Осы құрылымда бағаның айырмасы табиғи нәтижеге айналады. 64 500 доллар маңындағы биткоинге қосылатын екі пайыздық үстеме — монетасына шамамен 1300 доллар, он монеталық позицияда 13 мың доллар. Бұл сома күн сайын төленеді, себебі оны төмендететін арбитраж жолы жоқ.
Қосымша факторлар да бір бағытта әрекет етеді: 2025 жылдың наурызынан бастап FSC биржалардың операциялық кірісіне 0,6% қадағалау алымын енгізді, ал Binance қосымшасына Кореядағы қолжетімділік биыл шектелді. Ішкі сұраныстың сыртқа шығатын арнасы тарылған сайын, жергілікті стақандағы баға жоғары қалады.
Қазақстан көрінісі
МФО архитектурасы басқаша салынған. AFSA лицензиясы бар алаңдар — Binance Kazakhstan, ATAIX Eurasia, Intebix — екінші деңгейдегі бірнеше банкпен жұмыс істей алады, ал банк пен биржаны байланыстыратын пилоттық режим бастапқыда бәсекені сақтау мақсатымен құрылған. Бір ғана шарт бүкіл алаңның тағдырын шешпейді.
Нәтижесі теңгемен көрінеді: Қазақстанда тұрақты жергілікті үстеме жоқ және пайда болмайды. Корейлік индекс мұнда сауда идеясы емес, азиялық бөлшек инвестордың сенімін өлшейтін көрсеткіш ретінде ғана құнды.
Болжам
«Кимчи-премияны бақылайтындар бағаға қарайды, ал шын мәнінде күнтізбеге қарау керек, — дейді талдаушы Мақсат Тұрғанбаев. — Қыркүйек пен қазандағы жаңарту нәтижелері алдағы жарты жылдағы өтімділік картасын анықтайды. Барлық шарт ұзартылса, құрылым өзгермейді және үстеме бүгінгі аймақта қалады. Ал ірі алаңның біреуі серіктессіз қалса, сұраныс қалғандарына ағылып, айырма қысқа мерзімде 4-8% диапазонын сынауы мүмкін».
Кореяда өтімділік нарықтық санат емес, шарттық санат. Дәл сондықтан ондағы биткоин бағасын түсіну үшін тек графикке емес, келісімшарт мерзімдеріне қарау керек.
