Қазақстанда соңғы жылдары мобильді аударымдар күнделікті қаржы айналымының ажырамас бөлігіне айналды. Адамдар туыстарына ақша жібереді, қарыз қайтарады немесе достарына сыйлық жасайды. Мұндай жеке мақсаттағы аударымдар салық салуға жатпайды. Алайда мемлекет жасырын кәсіпкерлікті анықтау үшін бұл жүйеге бақылауды күшейтіп отыр.
2026 жылдың басынан бастап жаңа талаптар енгізіліп, енді бұрынғыға қарағанда көбірек азаматтар тексеріске ілігуі мүмкін. Бұл өзгерістер нені білдіреді және қандай жағдайда алаңдауға негіз бар – соны қарастырайық.
1. Кімдерге салық органдарынан хабарлама келуі мүмкін?
Салық органдары барлық аударымды жаппай тексермейді. Тек белгілі бір күмәнді жағдайларға ғана назар аударады. Хабарлама келуі үшін үш шарт бір уақытта орындалуы керек:
Егер осы үш критерий сәйкес келсе, салық органдары азаматтан түсініктеме сұрап, оның жасырын кәсіпкерлікпен айналысып-айналыспағанын тексереді.
2. Хабарлама келсе не істеу керек?
Ең бастысы – сабыр сақтап, уақытында жауап беру. Хабарлама алғаннан кейін жауап беру мерзімі – 30 күн.
Егер сіз шынымен табыс тауып, бірақ оны ресми тіркемеген болсаңыз, онда:
Ал егер аударымдар тек жеке мақсатта (туыстар, достар, қарыз қайтару) жасалса, онда оны дәлелдеу жеткілікті. Мысалы:
Салық органдары бұл ақпаратты тексеріп, шешімді қайта қарауы мүмкін.
3. Хабарламаны елемесе не болады?
Хабарламаны жауапсыз қалдыру – ең қате шешімдердің бірі. Мұндай жағдайда:
Айта кету керек, хабарламаның өзі – бірден айыппұл немесе шотты бұғаттау деген сөз емес. Уақытында әрекет етсеңіз, мәселені оңай шешуге болады.
4. Өзіңізді қалай қорғауға болады?
Қаржылық қауіпсіздік үшін бірнеше қарапайым ережені ұстанған жөн:
Мобильді аударымдарды бақылау – қарапайым азаматтарды жазалау емес, көлеңкелі экономиканы азайтуға бағытталған шара. Сондықтан заң талаптарын түсініп, қаржы айналымын ашық жүргізу – әрбір азамат үшін маңызды.
Егер барлық әрекетіңіз заң аясында болса, алаңдауға негіз жоқ. Ал күмәнді жағдай туындаса, ең дұрыс шешім – уақытында түсініктеме беру.
Төрешілер былығына федерация кінәлі ме? І Бізде бомбардирлер жоқ І «Астанаға» обал болды
Талант, тәртіп және төзім: GGG формуласын кім бұза алады?
140 балл және «Алтын белгі» мектебі: жоғары нәтиженің құпиясы неде?
«Таза ауада серуендемейді»: дәрігер бала дамуының кешеуілдеуіне әсер ететін факторларды атады
Ван Дейкті сан соқтырған футболшы: «Шахтердің» жаңа бас бапкері жайлы не білеміз?
